Şarbon bakterisi, spor oluşturabilen bir bakteridir. Bakterinin spor
formları; ısı, soğuk, ultraviyole, kuruluk, yüksek ve düşük pH,
kimyasal dezenfektanlara son derece dayanıklıdır. Sporların deriye
bulaşması ile deri şarbonu, solunum yolu ile alınması ile akciğer
şarbonu oluşur. Kontamine gıdaların alınımı ile sindirim sistemi
şarbonu gelişir.
Biyolojik savaş amaçlı mektupla gönderilenler, bakterinin sporlarıdır.
B.anthracis sporları; deri, solunum ve gastrointestinal yolla
alınabilir. Sporlar, kısa sürede insanda canlı hale geçer, çoğalır ve
toksin oluştururlar.
Hastalık insanlara hayvanlardan direkt veya indirekt yolla bulaşır.
Bulaşma; endüstriyel, tarımsal veya laboratuvar kaynaklı olabilir.
Endüstriyel kökenli şarbon, sporla kontamine kıl, yün, deri, post ve
kemik gibi hayvansal maddelerin sanayide işlenmesi esnasında oluşur.
Tarımsal kökenli şarbon, infekte hayvanlarla direkt temas sonucu
gelişir. Hayvancılıkla uğraşanlar, kasap ve veteriner hekimler, şarbon
yönünden risk gruplarını oluşturmaktadır. İnfeksiyon sineklerle de
mekanik olarak bulaşabilmektedir. İnsandan insana ve laboratuvarda
bulaşma nadirdir.
Dikkatsizlik sonucu infeksiyon gelişebilir.
Şarbon hastalığı, her yaş ve cinste görülebilir. Tarım kesiminde
çalışan orta yaş grubu, bu infeksiyona daha sık yakalanmaktadır. Doğa
koşullarına çok dirençli olması, uzun süre canlı kalabilmesi, hava
yoluyla kolayca bulaşabilmesi, hızla ve ölümcül akciğer şarbonuna neden
olabilmesi dolayısıyla şarbon, NBC (Nükleer Biolojik Kimyasal) silahlar
içinde sık kullanılan bir ajandır.
Hemen her ülkede düşük oranda rastlanılan şarbon vakalarının sayısında
hızlı artış görülmesi veya akciğer, bağırsak şarbonu gibi çok nadir
görülen şarbon vakalarının aniden artması, biyolojik saldırının ilk
belirtisidir.
Akciğer şarbonu, mikrobun vücuda girmesinden 1-2 gün sonra ateş,
öksürük, solunum sıkıntısıyla başlar ve bulgular hızla ilerleyerek 6-10
günde hastanın ölümüyle sonuçlanır. Erken teşhis edilebilirse akciğer
şarbonu antibiyotiklerle tedavi edilebilir.
Tedavide penisilinler ve
siprofloksasin grubu tercih edilir.